Kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak anılan 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Son yıllarda Türk yargı sisteminde art arda kabul edilen yargı paketlerinin temel amacı, uygulamada karşılaşılan yapısal sorunlara çözüm üretmek ve yargı süreçlerini daha etkin hâle getirmektir.
Bu çerçevede kabul edilen 11. Yargı Paketi; Türk Ceza Kanunu’nda ceza sınırlarının yeniden belirlenmesi, Covid-19 dönemine özgü infaz rejiminin kapsamının genişletilmesi, Avukatlık Kanunu’nda disiplin hükümlerinin Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda yeniden düzenlenmesi ve İcra ve İflas Kanunu’nda ihale süreçlerini hızlandırmaya yönelik değişiklikler başta olmak üzere çok sayıda alanda önemli yenilikler içermektedir. Bu yazıda, söz konusu düzenlemeler sistematik bir bütünlük içerisinde ele alınacak ve öne çıkan hukuki sonuçları değerlendirilecektir.
I. TÜRK CEZA KANUNU’NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
1. Kısmi Akıl Hastalığında Güvenlik Tedbiri Rejimi (TCK m. 32)
TCK’nın 32. maddesinde yapılan değişiklikle, kısmi akıl hastalığı bulunan ve cezai sorumluluğu kabul edilen kişiler bakımından infaz ve tedbir rejimi yeniden şekillendirilmiştir. Önceki düzenlemede, bu kişiler hakkında yalnızca cezada indirim öngörülmekte; akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanması açık bir zorunluluk olarak düzenlenmemekteydi.
Yeni düzenleme ile birlikte, kısmi akıl hastalığı bulunan kişiler hakkında verilen hapis cezasının infazına ek olarak akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine hükmedilmesi zorunlu hâle getirilmiştir. Bu yaklaşım, failin cezalandırılması ile toplumun korunması arasında denge kurulmasını amaçlamaktadır.
2. Akıl Hastalarına Uygulanan Güvenlik Tedbirinin Asgari Süresi (TCK m. 57)
TCK’nın 57. maddesine eklenen hükümle, güvenlik tedbiri altına alınan akıl hastalarının sağlık kurumlarında kalacakları asgari süreler belirlenmiştir. Buna göre;
- Müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda en az bir yıl,
- Üst sınırı on yıldan fazla hapis cezası öngörülen suçlarda ise en az altı ay
süreyle sağlık kurumunda bulunulması zorunlu kılınmıştır. Düzenleme, tedavi ve rehabilitasyon sürecinin etkinliğini artırmayı hedeflemektedir.
3. Hakaret Suçunda Ön Ödeme Kapsamının Genişletilmesi (TCK m. 75)
Hakaret suçuna ilişkin ön ödeme rejimi, TCK’nın 75. maddesinde yapılan değişiklikle önemli ölçüde genişletilmiştir. Önceki uygulamada yalnızca iletişim araçlarıyla işlenen hakaret fiilleri ön ödeme kapsamında iken, yeni düzenleme ile yüze karşı veya gıyapta işlenen hakaretler de bu kapsama alınmıştır.
Ancak kamu görevlisine görevi nedeniyle hakaret hâli, ön ödeme kapsamı dışında bırakılmaya devam edilmiştir. Bu düzenleme ile, ceza yargılamasının iş yükünün azaltılması ve uyuşmazlıkların daha kısa sürede sonuçlandırılması amaçlanmaktadır.
4. Taksirle Yaralama Suçunda Ceza Artışı (TCK m. 89)
Taksirle yaralama suçuna ilişkin ceza sınırları yükseltilmiştir. Buna göre, suçun temel hâli bakımından hapis cezası dört aydan iki yıla kadar olacak şekilde yeniden belirlenmiştir. Birden fazla kişinin yaralanması hâlinde ise ceza dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezası olarak düzenlenmiştir. Kanun koyucu, bu değişiklikle dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışların caydırıcılığını artırmayı hedeflemiştir.
5. Güveni Kötüye Kullanma Suçunda Taşıtlar Bakımından Nitelikli Hâl (TCK m. 155)
TCK’nın 155. maddesine eklenen yeni hükümle, suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hâli, cezayı ağırlaştıran nitelikli hâl olarak kabul edilmiştir. Bu durumda verilecek ceza bir kat artırılacaktır. Düzenleme, özellikle araç kiralama ve teslim ilişkilerinde yaşanan suiistimallere karşı daha etkin bir yaptırım öngörmektedir.
6. Genel Güvenliğin Kasten Tehlikeye Sokulması (TCK m. 170)
Madde kapsamında öngörülen temel ceza artırılmış; suçun cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis olarak yeniden belirlenmiştir. “Kurusıkı” tabir edilen silahlar da açıkça suç kapsamına alınmış; fiilin toplu alanlarda işlenmesi hâlinde cezada yarı oranında artırım öngörülmüştür. Amaç, meskûn mahalde silah kullanımının önüne geçmektir.
7. Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma (TCK m. 220)
Örgüt kurma ve yönetme suçlarında ceza sınırları yükseltilmiş; silahlı örgüt hâlinde uygulanacak artırım oranı netleştirilmiştir. Ayrıca örgüt faaliyeti kapsamında çocukların suçta araç olarak kullanılması, açık bir ağırlaştırıcı neden olarak düzenlenmiştir. Bu hâlde örgüt yöneticileri bakımından cezada yarıdan bir kata kadar artırım öngörülmektedir.
8. Ulaşım Araçlarına Yönelik Suçların Yeniden Düzenlenmesi (TCK m. 223)
Madde başlığı ve içeriği tamamen yenilenmiş; suçun oluşumu için cebir veya tehdit unsuru aranması kaldırılarak hukuka aykırı herhangi bir davranış yeterli kabul edilmiştir. Kara, deniz, demiryolu ve hava ulaşım araçları bakımından farklılaştırılmış ve önemli ölçüde artırılmış ceza rejimi benimsenmiştir.
II. DOLANDIRICILIK SUÇUNDA GÖREVLİ MAHKEME
5235 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikle, nitelikli dolandırıcılık suçlarında da asliye ceza mahkemeleri görevli kılınmıştır. Böylece suçun yargılama sırasında nitelik değiştirmesi hâlinde ortaya çıkan görev uyuşmazlıklarının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
III. CEZA MUHAKEMESİ KANUNU’NDAKİ DÜZENLEMELER
1. Bilişim Suçlarında Hesapların Askıya Alınması ve El Koyma (CMK m. 128/A)
Yeni eklenen hükümle, bilişim suçlarıyla elde edilen menfaatlerin bulunduğu banka, ödeme veya kripto varlık hesaplarının 48 saate kadar askıya alınabilmesi ve akabinde el koyma süreci düzenlenmiştir. Cumhuriyet savcısının ve hâkimin denetimi açık biçimde hükme bağlanmıştır.
2. Bölge Adliye Mahkemelerinin Bozma Yetkisi (CMK m. 280)
Bölge Adliye Mahkemelerinin bozma yetkisi genişletilmiş; CMK m. 289’da sayılan tüm kesin hukuka aykırılık hâlleri bozma sebebi olarak kabul edilmiştir.
IV. İNFAZ KANUNU’NDA “COVİD-19” DÜZENLEMESİ
Geçici 10. maddede yapılan değişiklikle, 31.07.2023 ve öncesinde işlenen suçlar bakımından erken denetimli serbestlik imkânı genişletilmiştir. Ancak kasten öldürme, cinsel suçlar, devletin güvenliğine karşı suçlar ve terör suçları kapsam dışında bırakılmıştır. Düzenleme, infaz rejiminde ortaya çıkan eşitsizliklerin giderilmesini amaçlamakla birlikte, kamuoyunda cezasızlı eleştirilerine de konu olmaktadır.
V. İCRA VE İFLAS KANUNU’NDAKİ DEĞİŞİKLİKLER
İhalenin feshi talebinde bulunabilecek kişilerin sınırlandırılması, teminat ve harç eksikliklerinin kesin süreye bağlanması ile ihale süreçlerinin hızlandırılması hedeflenmiştir. Ayrıca tasarrufun iptali davalarında bağışlama karinesi, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda aksinin ispatına açık hâle getirilmiştir.
VI. AVUKATLARA UYGULANAN DİSİPLİN CEZALARI
Avukatlık Kanunu’ndaki disiplin hükümleri, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı sonrası belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine uygun şekilde yeniden düzenlenmiştir. Disiplin cezaları türleri netleştirilmiş; tekerrür, zamanaşımı ve sicilden silinme rejimi ayrıntılı olarak hükme bağlanmıştır.